Question: “Pastor Ronald, if only the human nature of Jesus died, what happened to His being God?”

Answer:

The simple and consistent answer of historic Christianity is this: nothing in His divinity changed or was damaged in any way. According to classical Christology, Jesus has two natures: His divine nature, which is eternal, unchanging, and incapable of dying; and His human nature, which has a real human body and soul capable of suffering, hunger, pain, and even death. These two natures are united perfectly in one Divine Person, a mystery the early church called the Hypostatic Union. Because of this union, we can say that Jesus truly died, but the death took place in His humanity, not in His divinity. His divine nature did not weaken, disappear, or “pause.” Even while His body lay in the tomb, the Son of God remained fully God, still sustaining the universe, still possessing all divine attributes, still eternally alive as God. In short, when the human body of Jesus was pierced or exhausted or crucified, none of these experiences touched or reduced His divine essence, because the divine nature, by definition, cannot suffer or die.

Now, about the popular statement many Catholics and Protestants use today, “God died,” this can sound shocking or even wrong if taken literally. But most theologians don’t mean that the divine nature died. What they mean is that the Person who died is God the Son, and because the same Person owns both natures, what happened in His humanity can be spoken of using His divine title. This is why the early church used the term communication of idioms (communicatio idiomatum), meaning that what human nature experiences can be attributed to the divine Person. For example, Acts 20:28 speaks of the “blood of God,” even though God, strictly speaking, has no blood. The Bible can speak this way because the One who shed His blood is indeed God the Son, though the blood itself comes from His human nature. So many Christians say “God died for us” not as a technical theological formula but as an expression of devotion and faith, emphasizing that the One who sacrificed Himself is no ordinary man but truly God in the flesh. However, if someone hears this phrase without understanding the theology behind it, it can lead to confusion, which is why teachers must clarify that the death happened in the human nature, never in the divine nature.

A more careful and orthodox way to express the truth is this: “Jesus, who is truly God and truly man, died in His human nature; His divine nature never died.” This is exactly what the great councils of the early church taught, especially the Council of Chalcedon (AD 451), and is affirmed by mainstream Catholic, Protestant, and Evangelical theology. A simple analogy is to imagine a driver using a steering wheel: if the steering wheel breaks, it is the driver who experiences the situation, but the driver’s nature as a person does not disappear or become less human. In the same way, the human nature of Jesus is the “instrument” through which He lived, suffered, and died, but the divine Person, the eternal Son, remained fully and unchangedly God throughout the entire event of the crucifixion.

Question: “Pastor Ronald, is it true what some people say, that the Christmas celebration has roots in pagan traditions?”

Answer:

Actually, some aspects of the Christmas celebration have indeed been influenced by pagan traditions. But it is important to remember that Christmas today is not automatically “pagan” for Christians. In fact, the Bible does not give the exact date of Jesus’ birth. That is why in the early church, they did not celebrate Christmas yet. Their focus was more on the resurrection and weekly worship every Sunday.

About 300 years after the ministry of Jesus, early Christians decided to set aside one day to remember the birth of the Savior. They chose December 25 because it was the time of different pagan festivals in Rome, like Saturnalia, a feast for Saturn full of food, joy, and gift-giving, and Sol Invictus, the celebration of the “Unconquered Sun.” The church leaders’ strategy was not to make the faith pagan, but to replace and give new meaning to that date. Instead of focusing on pagan festivities, they turned it into an opportunity to focus people on Jesus.

This was also practical as an evangelistic move. It was easier to convert people to Christianity if there was a meaningful celebration connected to faith. So even if the date had a pagan background, Christians gave it new meaning—not as a festival of the sun or idols, but as a remembrance of the birth of the Messiah.

The logic is simple: the date was “recycled,” but the meaning was “redeemed.” What matters for Christians today is not where the date came from, but what meaning it carries in faith. Christmas is now about remembering the birth of Jesus, the fulfillment of God’s promise, and the hope He brings to the world. Even if there is historical overlap with pagan festivals, the essence of Christmas remains Christ-centered.

Why do some say Christmas is pagan?

Some say Christmas is pagan because December 25 was the same date as Roman pagan festivals like Saturnalia and Sol Invictus. But that does not mean the spirit of Christmas itself is pagan. Christians gave it new meaning as the commemoration of Jesus’ birth.

If we look deeper, the reason people call it “pagan” is because of the historical overlap. Saturnalia was a week-long celebration with food, gift-giving, and joy, almost like a prototype of some Christmas customs today. Sol Invictus was celebrated during the winter solstice, the longest night of the year, symbolizing the return of light. So when people hear that December 25 was also the date of pagan festivals, they quickly conclude: “Then Christmas is pagan!”

But it is not that simple. Historians explain that early Christians in the 4th century purposely chose December 25 to replace the pagan meaning and give it new significance. Instead of honoring idols, they made it the day to remember the birth of the Savior. Their reasons were twofold: first, to focus people on Jesus instead of pagan festivities; second, as a missionary strategy to convert Romans who were used to celebrations at that time of year.

So even if the date had a pagan background, the essence of Christmas is not pagan. The early church “recycled” the date but “redeemed” the meaning. What matters now is not the origin of the date but its meaning in faith: remembering the birth of Jesus, the fulfillment of God’s promise, and the hope He brings.

In short, Christmas is not a pagan festival that continued, but a Christian reinterpretation of a date once used for pagan worship. The day of the “sun god” became the day of the “Son of God.”

What did the early Christians really do?

Looking closely, the early Christians did not copy pagan worship. They made a strategic replacement with a clear purpose. They did not worship the “sun god” of Sol Invictus. Instead, they proclaimed Jesus as the true Light of the world (John 8:12). They did not honor Saturn in Saturnalia. Instead, they remembered the birth of the Savior, the fulfillment of God’s promise in Scripture.

Same date, but totally different meaning. It is like buying an old house with a dark history. When you clean, repair, and give it a new purpose, you do not inherit its past meaning. What matters is how you use it now.

That is what the early church leaders did, redeeming the calendar. Instead of leaving people in pagan practices, they gave a more meaningful alternative focused on Jesus. December 25 was not simply a “pagan date” that continued, but a Christian reinterpretation, shifting focus from idols to the true God who became man. The day of the “sun god” became the day of the “Son of God.”

Does the Bible forbid celebrating Jesus’ birthday?

If we ask, does the Bible forbid celebrating Jesus’ birthday? The answer is no. No verse commands or forbids it. The emphasis of Scripture is not on the date but on the identity and mission of Jesus—who He is and why He came. The Gospels focus on salvation, the incarnation of the Son of God, and His purpose: “to save His people from their sins” (Matthew 1:21).

So Christmas, for Christians, is not a pagan ritual but a commemoration, a remembrance of the most important event in salvation history. It is not about worshiping the sun, idols, or pagan practices. It is about remembering the birth of the Savior. Like a memorial service or anniversary, it is not a command but a meaningful way to express faith and gratitude.

In short, the essence of Christmas is not about whether the Bible commands it or not, but about the meaning it carries in the hearts of believers. It is a Christ-centered remembrance, a time to reflect on God’s love shown in the incarnation, and to celebrate the hope and joy Jesus brings to the world.

So, is Christmas pagan today?

If we ask directly, is Christmas pagan today? The answer is clear: no. Indeed, December 25 overlaps historically with Roman pagan festivals. But the meaning given by Christians is fully focused on Christ. The essence of Christmas is not about pagan gods, but about the hope brought by the birth of the Messiah, forgiveness of sins through His life and sacrifice, God’s love shown in the incarnation, and the Savior’s coming as light to the world.

The origin of the date is not as important as the meaning it carries now. Think of musical instruments: many were once used in pagan worship. But when Christians used them in church, they were no longer pagan; they became instruments of praise to the true God. The same happened with December 25. The date was “recycled,” but the meaning was “redeemed.”

So Christmas is not a pagan continuation but a Christian reinterpretation. The day of the “sun god” became the day of the “Son of God.” The focus of believers today is not on the historical background but on the spiritual significance: remembering the birth of Jesus, the fulfillment of God’s promise, and the hope of salvation He brings to all who believe.

How to answer those who doubt?

If someone doubts and says Christmas is pagan because December 25 was the date of Roman festivals, you can answer clearly:

“Yes, it is true that December 25 was the same date as pagan festivals like Saturnalia and Sol Invictus. But that does not mean Christmas is pagan. What the early Christians did was not imitation but strategic replacement. They used the date to replace pagan celebrations and give new meaning to the birth of Jesus, the true Light of the world. A thing does not remain pagan when its purpose is changed and dedicated to God. Just like musical instruments once used in pagan worship, now used in church for praise—they are no longer pagan, but redeemed.”

This shows the wider principle of redemption. The early church knew how to use cultural context to lift up the Gospel message. Instead of leaving people in pagan practices, they gave a more meaningful alternative focused on Christ. That is why December 25 became the day of the Son of God, not the “sun god.”

Christmas today is not about pagan roots of the date, but about the Christian meaning it carries: remembering God’s love, the hope of salvation, and the forgiveness brought by the birth of the Messiah. The origin of the date is not as weighty as the meaning it now holds in faith.

---

Former Adventists Philippines

“Freed by the Gospel. Firm in the Word.”

For more inquiries, contact us:

Email: formeradventist.ph@gmail.com

Website: formeradventistph.blogspot.com

Facebook: https://www.facebook.com/groups/formeradventistph

Question: "Pastor Ronald, may katotohanan po ba yung sinasabi ng iba na ang Christmas celebration ay may pinagmulan sa mga pagano?"

Answer: 

Kung tutuusin, may pinanggagalingan talaga yung sinasabi ng iba na ang ilang bahagi ng Christmas celebration ay may influensya mula sa mga paganong tradisyon, pero mahalagang tandaan na hindi automatic na “pagan” ang Christmas ng mga Kristiyano ngayon. Ang totoo, wala namang exact date sa Bible kung kailan ipinanganak si Jesus, kaya noong panahon ng early church, hindi pa sila nagse-celebrate ng Christmas. Ang focus nila noon ay higit sa resurrection at sa weekly worship tuwing Sunday.  

Mga 300+ years pagkatapos ng ministry ni Jesus, nagpasya ang early Christians na magtalaga ng isang araw para gunitain ang kapanganakan ng Tagapagligtas. Napili ang December 25 dahil ito ang panahon ng iba’t ibang pagan festivals sa Roma tulad ng Saturnalia, isang feast para kay Saturn na puno ng kainan, kasiyahan, at gift-giving, at Sol Invictus, ang celebration ng “Invincible Sun.” Ang strategy ng church leaders noon ay hindi para gawing pagan ang faith, kundi para palitan at bigyan ng bagong kahulugan ang date na iyon. Sa halip na ang araw ay nakatuon sa pagan festivities, ginawa nilang oportunidad para i-focus ang mga tao kay Jesus.  

Kung iisipin, practical din ito bilang evangelistic move: mas madaling makonvert ang mga tao sa Christianity kung may kapalit na mas makabuluhang celebration na nakatali sa pananampalataya. Kaya’t kahit may pagan background ang petsa, binigyan ito ng bagong kahulugan ng mga Kristiyano  hindi bilang festival ng araw o ng mga diyos-diyosan, kundi bilang paggunita sa pagsilang ng Mesiyas.  

Parang ganito ang logic: “recycled” ang date, pero redeemed ang meaning. Ang tunay na mahalaga para sa mga Kristiyano ngayon ay hindi kung saan nanggaling ang petsa, kundi kung anong kahulugan ang dala nito sa pananampalataya. Christmas is now about remembering the birth of Jesus, the fulfillment of God’s promise, at ang pag-asa na dala Niya sa mundo. Kaya’t kahit may historical overlap sa pagan festivals, ang essence ng Christmas ay nananatiling Christ-centered.  

Bakit sinasabi ng iba na “pagan” ang Christmas?

Sinasabi ng iba na “pagan” ang Christmas dahil tumapat ang December 25 sa mga Roman pagan festivals gaya ng Saturnalia at Sol Invictus, pero hindi ibig sabihin na ang mismong diwa ng Christmas ay pagan binigyan ito ng bagong kahulugan ng mga Kristiyano bilang paggunita sa kapanganakan ni Jesus.  

Kung lalawakan natin ang paliwanag, makikita natin na ang dahilan kung bakit may mga nagsasabi na “pagan” ang Christmas ay dahil sa historical overlap ng petsa. Saturnalia, isang linggong selebrasyon para kay Saturn, ay puno ng kainan, gift-giving, at kasayahan halos parang prototype ng ilang Christmas customs ngayon. Samantala, ang Sol Invictus, o “Unconquered Sun,” ay ipinagdiriwang tuwing winter solstice, ang pinakamahabang gabi ng taon, bilang simbolo ng pagbabalik ng liwanag at araw. Kaya’t kapag narinig ng iba na December 25 ay parehong date ng mga pagan festivals, mabilis nilang nasasabi: “Eh di pagan din ang Christmas!”  

Pero hindi gano’n kasimple. Ayon sa mga historians, ang early Christians noong ika-4 na siglo ay sadyang pumili ng December 25 para palitan ang pagan meaning ng date at bigyan ito ng bagong kahulugan. Sa halip na araw ng mga diyos-diyosan, ginawa nila itong araw ng paggunita sa pagsilang ng Tagapagligtas. May dalawang dahilan dito: una, para i-focus ang mga tao kay Jesus kaysa sa pagan festivities; pangalawa, bilang missionary strategy para mas madaling makonvert ang mga Romano na sanay sa ganitong panahon ng kasayahan.  

Kaya’t kahit may pagan background ang petsa, ang essence ng Christmas ay hindi pagan. Ang ginawa ng early church ay parang “recycling” ng date pero “redeeming” ng meaning. Ang mahalaga sa mga Kristiyano ngayon ay hindi kung saan nanggaling ang petsa kundi kung ano ang kahulugan nito sa pananampalataya: paggunita sa pagsilang ni Jesus, ang katuparan ng pangako ng Diyos, at ang pag-asa na dala Niya sa mundo.  

Sa madaling salita, ang Christmas ay hindi pagan festival na nagpatuloy, kundi Christian reinterpretation ng isang date na dati ay ginagamit sa pagan worship. Ang dating araw ng “sun god” ay naging araw ng “Son of God.”  

Ano talaga ang ginawa ng early Christians?

Kung titignan natin nang mas malalim, ang ginawa ng early Christians ay hindi basta panggagaya sa pagan worship kundi isang strategic replacement na may malinaw na layunin. Hindi nila sinamba ang “sun god” gaya ng sa Sol Invictus, kundi inilagay nila si Jesus bilang true Light of the world (John 8:12), na nagbibigay ng mas mataas at mas makabuluhang kahulugan kaysa sa pagsamba sa araw. Hindi rin nila ginunita si Saturn gaya ng sa Saturnalia, kundi inalala nila ang kapanganakan ng Tagapagligtas na siyang katuparan ng pangako ng Diyos sa Kasulatan.  

Kumbaga, same date pero totally different meaning. Ang dating araw na nakatali sa pagan festivities ay binigyan ng bagong identity bilang araw ng paggunita sa pagsilang ni Cristo. Parang analogy ng isang lumang bahay na may madilim na history: kapag binili mo, inayos mo, nilinis mo, at pinaganda mo, hindi mo naman minana ang dating layunin ng bahay. Ang mahalaga ay kung paano mo ito ginamit at binigyan ng bagong kahulugan.  

Ganito rin ang ginawa ng early church leaders redeeming the calendar. Sa halip na iwanan ang mga tao sa pagan practices, binigyan nila ng mas makabuluhang alternatibo na nakatuon kay Jesus. Kaya’t ang December 25 ay hindi simpleng “pagan date” na nagpatuloy, kundi isang Christian reinterpretation na nagpalit ng focus mula sa mga diyos-diyosan tungo sa tunay na Diyos na nagkatawang-tao. Ang dating araw ng “sun god” ay naging araw ng “Son of God.”  

May nagbabawal ba sa Bible na mag-celebrate ng birthday ni Jesus?

Kung tatanungin natin, may nagbabawal ba sa Bible na mag-celebrate ng birthday ni Jesus? Ang sagot: wala. Walang specific verse na nagsasabing “dapat” o “huwag” magdiwang ng kapanganakan ni Cristo. Ang emphasis ng Scripture ay hindi sa petsa kundi sa identity at mission ni Jesus kung sino Siya at bakit Siya dumating sa mundo. Ang mga Ebanghelyo ay nakatuon sa mensahe ng kaligtasan, sa incarnation ng Anak ng Diyos, at sa layunin ng Kanyang pagparito: “to save His people from their sins” (Matthew 1:21).  

Kaya’t ang Christmas, sa pananaw ng mga Kristiyano, ay hindi isang pagan ritual kundi isang commemoration isang alaala ng pinakamahalagang kaganapan sa kasaysayan ng kaligtasan. Hindi ito tungkol sa pagsamba sa araw, sa mga diyos-diyosan, o sa pagan practices, kundi tungkol sa paggunita sa pagsilang ng Tagapagligtas. Parang memorial service o anniversary celebration: hindi ito utos na obligadong gawin, pero ito ay makabuluhang paraan para ipahayag ang pananampalataya at pasasalamat.  

Sa madaling salita, ang essence ng Christmas ay hindi nakatali sa kung may utos o wala sa Bible, kundi sa kahulugan na dala nito sa puso ng mga mananampalataya. It is a Christ-centered remembrance a time to reflect on God’s love manifested in the incarnation, and to celebrate the hope and joy na dala ni Jesus sa mundo.  

So, pagan ba ang Christmas ngayon?

Kung tatanungin natin nang diretsahan: pagan ba ang Christmas ngayon? Ang sagot ay malinaw hindi. Totoo na ang origin ng date, December 25, ay maaaring may historical overlap sa mga pagan festivals ng Roma, pero ang kahulugan na ibinigay ng mga Kristiyano ay 100% nakatuon kay Cristo. Ang essence ng Christmas ay hindi tungkol sa pagan gods kundi tungkol sa pag-asa na dala ng pagsilang ng Mesiyas, ang kapatawaran ng kasalanan sa pamamagitan ng Kanyang buhay at sakripisyo, ang pag-ibig ng Diyos na ipinakita sa incarnation, at ang mismong pagsilang ng Tagapagligtas na nagdala ng liwanag sa mundo.  

Kung iisipin, ang pinanggalingan ng petsa ay hindi kasing halaga ng kahulugan na dala nito ngayon. Parang analogy ng musical instruments: dati, maraming instruments ang ginagamit sa pagan worship, pero nang ginamit ng mga Kristiyano sa church, hindi na sila pagan naging daluyan na sila ng papuri sa tunay na Diyos. Ganito rin ang nangyari sa December 25. Ang dating date na nakatali sa pagan festivities ay “recycled,” pero binigyan ng redeemed meaning ng church.  

Sa madaling salita, ang Christmas ay hindi pagan continuation kundi Christian reinterpretation. Ang dating araw ng “sun god” ay naging araw ng “Son of God.” Kaya’t ang focus ng mga mananampalataya ngayon ay hindi sa historical background kundi sa spiritual significance: paggunita sa pagsilang ni Jesus, ang katuparan ng pangako ng Diyos, at ang pag-asa ng kaligtasan na dala Niya sa lahat ng sumasampalataya.  

Paano mo ito masasagot sa mga nagdududa?

Kung may mga nagdududa at nagsasabing “pagan” ang Christmas dahil tumapat ang December 25 sa mga Roman festivals, pwede mong sagutin nang mas malinaw at mas buo:

“Oo, totoo na December 25 ay katapat ng ilang dating pagan festivals tulad ng Saturnalia at Sol Invictus, pero hindi ibig sabihin na pagan ang Christmas. Ang ginawa ng early Christians ay hindi panggagaya kundi strategic replacement. Ginamit nila ang date para palitan ang pagan celebration at bigyan ng bagong kahulugan ang pagsilang ni Jesus, ang tunay na ‘Light of the world.’ Hindi nagiging pagan ang isang bagay kapag binago ang layunin nito at inialay sa Diyos. Katulad ng musical instruments na dati ginagamit sa pagan worship, pero ngayon ginagamit sa church para sa papuri sa Panginoon hindi na pagan, kundi redeemed.”

Kung lalawakan pa, makikita natin na ito ay bahagi ng mas malawak na prinsipyo ng redemption. Ang early church ay marunong gumamit ng cultural context para iangat ang mensahe ng Ebanghelyo. Sa halip na iwanan ang mga tao sa pagan practices, binigyan nila ng mas makabuluhang alternatibo na nakatuon kay Cristo. Kaya’t ang December 25 ay naging araw ng Son of God, hindi ng “sun god.”

Ang Christmas ngayon ay hindi tungkol sa pagan roots ng date kundi sa Christian meaning na dala nito: paggunita sa pag-ibig ng Diyos, sa pag-asa ng kaligtasan, at sa kapatawaran na dala ng pagsilang ng Mesiyas. Ang pinagmulan ng petsa ay hindi kasing bigat ng kahulugan na dala nito sa pananampalataya.

---

Former Adventists Philippines

“Freed by the Gospel. Firm in the Word.”

For more inquiries, contact us:

Email: formeradventist.ph@gmail.com

Website: formeradventistph.blogspot.com

Facebook: https://www.facebook.com/groups/formeradventistph

Question: “Pastor Ronald, yung digital ID system po ba ang tinutukoy na Mark of the Beast sa Revelation 13:18?”

Answer:

Magandang tanong! Marami ngayong nagsasabi na ang “digital ID system” o mga modernong teknolohiya ay maaaring “Mark of the Beast” na binanggit sa Revelation 13:18. Ngunit ayon sa biblical and historical na pananaw ng eschatology (End Time events), ang bahaging ito ng Aklat ng Revelation ay natupad na noong unang siglo, sa panahon ng mga apostol, at hindi tumutukoy sa mga modernong teknolohiya tulad ng digital ID.

Kung bakit maraming tao tumutukoy sa “digital ID” ngayon:

Dahil ang modernong teknolohiya (digital ID, digital currency, biometric systems) ay puwedeng magamit para sa kontrol ng access sa mga serbisyo kaya madaling ikonekta ng ilan sa ideya ng “hindi makakabili o makakabenta maliban na may tanda.” Ngunit posibleng gamitin ang parehong teknolohiya para sa mabuti o masama ang posibilidad ng abuso ay hindi awtomatikong nangangahulugang ito na ang Mark of the Beast.

Konteksto ng Aklat ng Revelation

Ang Aklat ng Revelation ay isinulat ni Apostol Juan sa mga unang Kristiyano na dumaranas ng matinding pag-uusig mula sa Imperyong Romano. Ang layunin ng aklat ay bigyan sila ng pag-asa at katiyakan na si Kristo ay magtatagumpay sa gitna ng kasamaan at pang-aapi ng mga makapangyarihang tao ng kanilang panahon.

Sino ang “Beast” at ano ang “Mark”?

Ang “beast” sa Revelation 13 ay hindi pa darating na global dictator, kundi tumutukoy sa makapangyarihang sistema ng Imperyong Romano partikular sa emperador na si Nero Caesar. 

Ang clue ay nasa bilang na 666, na sa gematria (isang paraan ng pagbigay-halaga ng numero sa mga letra, karaniwan sa panahon nila) ay numerikal na katumbas ng pangalang “Nero Caesar” sa wikang Hebreo (נרון קסר).

• “Neron Caesar” (NRWN QSR) = 50 + 200 + 6 + 50 + 100 + 60 + 200 = 666.

Kaya malinaw na ang “bilang ng hayop” ay isang code para kay Emperador Nero, na kilala sa matinding pag-uusig sa mga Kristiyano.

Ano ang “mark” o “tanda”?

Ang “mark of the beast” ay simbolo ng katapatan o allegiance. Noong panahon ni Nero, ang mga mamamayan ng Roma ay kailangang magpakita ng katapatan sa emperador bilang diyos sa pamamagitan ng pagsunog ng insenso at pagsasabing “Caesar is Lord.” Kung hindi mo ito gagawin, hindi ka makakabili o makakabenta sa mga Roman markets eksaktong deskripsyon ni Juan sa Revelation 13:17.

Kaya ang “mark” ay hindi literal na marka o microchip, kundi isang simbolo ng pagsunod sa kapangyarihan ng imperyo at pagtanggi kay Kristo bilang tunay na Panginoon.

Paano ito nauugnay sa atin ngayon?

Hindi ibig sabihin na walang kabuluhan ang propesiyang ito ngayon. Bagkus, nagbibigay ito ng babala sa lahat ng henerasyon laban sa:

• mga sistemang gustong palitan si Kristo bilang pinagmumulan ng katapatan,

• at mga ideolohiyang nagtutulak ng “absolute control” sa tao kapalit ng kanyang pananampalataya.

Kaya habang dapat tayong maging maingat sa teknolohiya at privacy, hindi natin kailangang matakot na ito na ang “mark of the beast.” Ang mensahe ni Juan ay tapos na ang katuparan nito sa kasaysayan, ngunit patuloy ang aral huwag magpapatali sa anumang sistema na humahadlang sa ating pagsunod kay Kristo.

Pangwakas na Paalala

Hindi ang digital ID o modernong sistema ng pamahalaan ang “mark of the beast.” Ang tunay na hamon ay kung sino ang ating pinagtitiwalaan at sinusunod bilang Panginoon ng ating buhay si Kristo ba, o ang mga sistemang nag-aalok ng kontrol at kapangyarihan sa halip ng pananampalataya?

"The mark of the beast is not about technology it’s about loyalty."

---

Former Adventists Philippines

“Freed by the Gospel. Firm in the Word.”

For more inquiries, contact us:

Email: formeradventist.ph@gmail.com

Website: formeradventistph.blogspot.com

Facebook: https://www.facebook.com/groups/formeradventistph

Question: "Pastor Ronald, ano po ba ang tamang interpretation ng Daniel 7:24-25 at bakit mali ang paliwanag ng mga SDA?"

Answer:

Ang Daniel 7:24–25, ay tumutukoy sa “sampung sungay” at sa “isa” na babangon pagkatapos nila. Iyan ay bahagi ng pangitain ni Daniel tungkol sa apat na halimaw, na sumasagisag sa apat na imperyo (Babylon, Medo-Persia, Greece, at Rome).

Paliwanag mula sa Biblical na pananaw

Sa mas biblical na pananaw, ang karamihan sa mga propesiya ng Daniel at ng Aklat ng Apocalipsis ay natupad na sa unang siglo, partikular sa panahon ng Imperyo ng Roma at ng mga unang pag-uusig sa mga Kristiyano.

Daniel 7:24

“At tungkol sa sangpung sungay... sangpung hari ang babangon; at ang isa’y babangon kasunod nila...”

Sa mas biblical na pananaw, ang sampung sungay ay tumutukoy sa sampung emperador ng Roma, mula kay Julius Caesar hanggang kay Vespasian. Ang “isa”  o "Little Horn" na kakaiba sa mga una ay tumutukoy kay Nero Caesar, dahil:

• Siya ay naging mas marahas at kakaiba sa mga naunang emperador.

• Siya ang unang sistematikong umusig sa mga Kristiyano (AD 64–68).

• Sa kanyang panahon, pinatay sina Pedro at Pablo, at sinunog ang mga Kristiyano bilang mga “lampara” sa kanyang hardin.

Daniel 7:25

“At siya’y magbabadya ng mga salita laban sa Kataastaasan... at lilipulin niya ang mga banal ng Kataastaasan...”

Ito ay malinaw na tumugma kay Nero, ayon sa history at biblical context interpretation:

• Siya ay lumaban sa Diyos sa pamamagitan ng kanyang mga pag-aangkin ng pagiging “diyos” at sa kanyang paglapastangan.

• Pinapatay niya ang mga banal (mga Kristiyano).

• Ang “pag-iisip na baguhin ang panahon at ang kautusan” ay tumutukoy sa kanyang pagtangkang kontrolin ang relihiyon at moralidad ng Roma, pati na rin ang pagtanggal sa mga Kristiyanong alituntunin.

• Ang “isang panahon, mga panahon, at kalahati ng isang panahon” ay tinuturing ng mga Bible scholars na tatlo’t kalahating taon eksaktong haba ng pag-uusig ni Nero laban sa mga Kristiyano (AD 64–68) bago siya mamatay.

Bakit mali ayon sa Bible at History ang paliwanag ng mga SDA (Seventh-day Adventists)?

Ang SDA interpretation ay historicist naniniwala sila na ang propesiya ay natutupad sa kasaysayan sa loob ng maraming siglo, hindi sa unang siglo. Para sa kanila:

• Ang maliit na sungay ay Papacy (Papa ng Roma).

• Ang “pagbabago ng panahon at kautusan” ay tumutukoy sa pagbabago ng araw ng pagsamba (Sabbath to Sunday).

Ngunit ayon sa mga context ng Bible at history, ito ay maling interpretasyon dahil:

1. Ang konteksto ng Daniel 7 ay panahon ng mga unang imperyo (Babylon hanggang Rome) hindi Middle Ages.

2. Ang ikaapat na halimaw ay malinaw na Roma, at ang “maliit na sungay” ay isang hari sa loob ng imperyo, hindi isang religious institusyon tulad ng Papacy.

3. Ang timeline (“isang panahon, mga panahon, at kalahati ng isang panahon”) ay tumutugma sa isang tiyak na yugto ang pag-uusig ni Nero.

4. Ang wika ng Daniel ay apocalyptic (symbolic) at dapat bigyang-kahulugan ayon sa unang-century context, hindi libu-libong taon pagkatapos.

Buod

Simbolo	Partial Preterist Meaning	SDA Interpretation
Sampung sungay	Sampung emperador ng Roma	Sampung kahariang lumitaw mula sa Roma
Maliit na sungay	Nero Caesar	Papacy
Panahon, mga panahon, kalahati	3.5 taon ng pag-uusig ni Nero	1260 taon ng kapangyarihan ng Papa
Lilipulin ang mga banal	Pag-uusig sa mga Kristiyano	Pag-uusig ng Papa sa “mga tapat”
Baguhin ang panahon at kautusan	Pagtatangka ni Nero sa moral/religious laws	Pagpalit ng Sabbath sa Linggo

---

Former Adventists Philippines

“Freed by the Gospel. Firm in the Word.”

For more inquiries, contact us:

Email: formeradventist.ph@gmail.com

Website: formeradventistph.blogspot.com

Facebook: https://www.facebook.com/groups/formeradventistph

Question: "Pastor Ronald, tama ba na ang bautismo ay dapat sa pangalan lang ni Jesus at hindi sa Ama, Anak, at Espiritu Santo ayon sa Mateo 28:19?"

Answer:

Isa ito sa mga pinaka-mainit na theological debates sa pagitan ng mga Oneness Pentecostals at ng mga Trinitarian Christians (halimbawa, mga Evangelicals, Catholics, Orthodox, at iba pang Protestants).

Tingnan natin ito nang malinaw at pantay, ayon sa Biblia at sa kasaysayan ng simbahan.

Ano ang sinasabi ng mga Oneness Pentecostals?

Ang Oneness doctrine (tinatawag ding “Jesus Only” movement) ay naniniwala na:

• Si Jesus mismo ang kapahayagan ng Ama, Anak, at Espiritu Santo.

• Kaya, kapag binyagan ang tao “in the name of Jesus”, iyon lang ang tunay na tamang bautismo.

• Ginagamit nilang batayan ang mga talata gaya ng:

  • Mga Gawa 2:38 – “Magsisi kayo, at magpabautismo bawat isa sa inyo sa pangalan ni Jesu-Cristo sa ikapagpapatawad ng inyong mga kasalanan…”

  • Mga Gawa 8:16, 10:48, at 19:5, kung saan nabanggit din na bininyagan “sa pangalan ng Panginoong Jesus.”

Para sa kanila, ang “in the name of Jesus” ay hindi lang paraan ng pagsasabi, kundi ang totoong kapahayagan ng Diyos.

Ano naman ang sinasabi ng mga Trinitarian (Father, Son, Holy Spirit formula)?

Ang mga Trinitarian churches (Catholic, Baptist, Methodist, etc.) ay sumusunod sa:

• Mateo 28:19 – “Binyagan ninyo sila sa pangalan ng Ama, at ng Anak, at ng Espiritu Santo.”

Ang paliwanag nila:

• Ang “sa pangalan ng Ama, Anak, at Espiritu Santo” ay hindi tatlong pangalan, kundi isang pangalan (authority) ng Diyos na may tatlong persona.

• Ang mga halimbawa sa Book of Acts na “in Jesus’ name” ay hindi eksaktong formula ng salita, kundi pagpapahayag ng awtoridad ni Jesus sa bautismo.

• Kaya, kung sabihin ng pastor “I baptize you in the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, in Jesus’ name,” ay parehong katanggap-tanggap dahil ang awtoridad ay kay Cristo pa rin.

Ano ang pananaw ng mga early Christians?

Sa unang siglo (1st–2nd century), may mga dokumento tulad ng Didache (isa sa mga pinakamaagang manwal ng simbahan, c. 100 AD) na nagsasabing:

“Baptize in the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit.” Didache 7:1

Ibig sabihin, ang mga unang Kristiyano gumamit ng Mateo 28:19 formula, hindi lang “in Jesus’ name.” Gayunman, malinaw rin na ang awtoridad ng bautismo ay nasa pangalan ni Jesus, kaya minsan sa Book of Acts, ganoon ang tawag sa bautismo (“binyag sa pangalan ni Jesus”) hindi dahil iyon lang dapat ang sabihin, kundi dahil si Jesus ang sentro nito.

Paano ito pag-isahin?

Kung susuriin, parehong may saysay:

• Ang Trinitarian formula ay sumusunod sa eksaktong tagubilin ni Cristo sa Mateo 28:19.

• Ang Oneness emphasis naman ay nagbibigay-diin na si Jesus ang kabuuan ng kaligtasan at kapahayagan ng Diyos.

Subalit sa orthodox Christian theology (simula pa noong panahon ng mga apostol), itinuturing na valid ang bautismo kapag ito ay ginawa:

1. Sa pamamagitan ng tubig,

2. Sa pananampalataya kay Cristo,

3. At sa pangalan ng Ama, Anak, at Espiritu Santo (ayon sa utos ni Jesus mismo).

Buod:

Pananaw	Formula	Batayan sa Biblia	Paliwanag
Oneness (Jesus Name Only)	“In the name of Jesus”	Mga Gawa 2:38, 8:16, 10:48	Si Jesus ang buong kapahayagan ng Diyos.
Trinitarian	“In the name of the Father, Son, and Holy Spirit”	Mateo 28:19	Tatlong persona, iisang Diyos; sinusunod ang utos ni Cristo.

Konklusyon:

Kung titingnan sa kabuuan ng Kasulatan at kasaysayan ng simbahan, ang formula ni Mateo 28:19 ang itinuturing na kumpleto at ayon mismo sa utos ni Jesus. Ang “in Jesus’ name” sa Mga Gawa ay deskriptibo (paglalarawan ng awtoridad), hindi preskriptibo (eksaktong salita na kailangang sabihin).

Timeline: Development ng Doktrina ng Bautismo at Pagkaunawa sa Diyos

1st Century – Panahon ng mga Apostol (AD 30–100)

• Bautismo:
  Ginagawa ng mga alagad “sa pangalan ni Jesus” (Mga Gawa 2:38, 8:16, 10:48). Ngunit ito ay descriptive ibig sabihin, sinasabi lang kung kaninong awtoridad ginagawa, hindi kung ano eksaktong salita ang binigkas.

• Teaching on God:
  Walang “Trinity doctrine” na fully formulated pa, pero malinaw na ang Ama, Anak, at Espiritu ay magkakaiba pero iisang Diyos (Juan 14–16, Mateo 28:19).

2nd Century – Early Church Fathers (AD 100–300)

• Didache (c. 100 AD):
  Nag-utos: “Baptize in the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit.” Ito ang unang dokumentadong pagsunod sa Mateo 28:19.

• Ignatius of Antioch, Justin Martyr, Irenaeus: Gumamit ng parehong Trinitarian formula sa bautismo.

• Heresies lumitaw: May mga grupong tinatawag na Modalists (o Sabellians) na nagturo na iisa lang ang Diyos at nagpapalit-palit ng anyo bilang Ama, Anak, at Espiritu. Ito ang pinagmulan ng modern Oneness belief.

4th Century – Council of Nicaea (AD 325)

• Ang simbahan ay nagtipon upang tugunan ang iba’t ibang maling turo tungkol sa kalikasan ni Cristo at ng Diyos.

• Dito na-formalize ang Doctrine of the Trinity:

  “We believe in one God, the Father Almighty… and in one Lord Jesus Christ… and in the Holy Spirit.”

• Bautismo: opisyal na kinikilala bilang dapat gawin sa pangalan ng Ama, Anak, at Espiritu Santo.

Middle Ages to Reformation (AD 500–1500)

• Parehong Roman Catholic at Eastern Orthodox churches ay gumamit ng Trinitarian baptism.

• Nang dumating ang Reformation (1500s), tulad nina Martin Luther at John Calvin, pinanatili rin nila ang parehong formula.

Early 20th Century – Rise of Oneness Pentecostalism (1900s)

• Sa loob ng Pentecostal movement sa U.S. (circa 1913), lumitaw ang ilang lider (hal. R.E. McAlister, G.T. Haywood) na nagturo na:

  Ang bautismo ay dapat gawin in the name of Jesus only, dahil iyon daw ang “tunay na kapahayagan ng Diyos.”

• Nabuo ang Oneness Pentecostal churches, gaya ng:

  • United Pentecostal Church International (UPCI)

  • Apostolic Assembly

• Itinanggi nila ang tradisyunal na Trinity at tinanggap ang Modalistic Monarchianism (iisang Diyos na nagpapakita bilang Ama, Anak, at Espiritu).

Modern Day – Ecumenical Perspective (2000s–Present)

• Karamihan ng mga mainline at evangelical churches ay nananatiling Trinitarian.

• May ilang dialogues na sinubukang pag-isahin ang Oneness at Trinitarian beliefs, ngunit nananatiling magkahiwalay sa doktrina ng Diyos at bautismo.

• Biblical scholarship ngayon ay kadalasang nagsasabi na:

  • Ang Mateo 28:19 ay authentic at hindi dagdag.

  • Ang Mga Gawa na nagsasabing “in Jesus’ name” ay emphasizing authority, hindi pagbabago ng formula.

Summary:

Panahon	Dominant Belief	Formula sa Bautismo	Notes
1st Century	Apostolic Christianity	In the Name of Jesus (Acts), F-S-HS (Matt 28:19)	Transitional period
2nd–4th Century	Early Church Fathers	Father, Son, Holy Spirit	Became universal practice
4th–15th Century	Catholic & Orthodox	Father, Son, Holy Spirit	Fully established
20th Century	Oneness Pentecostalism	Jesus Name Only	Reinterpretation of Acts passages
Present	Majority Trinitarian	Father, Son, Holy Spirit	Mainstream Christianity

In summary:

• Ang “in Jesus’ name” sa Book of Acts ay pagpapahayag ng awtoridad,
  habang ang Mateo 28:19 ay eksaktong utos ni Jesus.

• Kaya, sa kasaysayan at doktrina, ang Trinitarian baptism ang kinilalang valid at biblical ng simbahan mula pa noon hanggang ngayon.

---

Former Adventists Philippines

“Freed by the Gospel. Firm in the Word.”

For more inquiries, contact us:

Email: formeradventist.ph@gmail.com

Website: formeradventistph.blogspot.com

Facebook: https://www.facebook.com/groups/formeradventistph

Question: “Pastor Ronald, ayon sa Biblia, may kaluluwa ba ang mga hayop at makakasama ba natin sila sa langit o sa Rapture?”

Answer:

Magandang tanong ito at isa rin ito sa mga madalas itanong lalo na ng mga nagmamahal sa kanilang mga alagang hayop. 

Tanong: “May soul o spirit ba ang mga hayop, at saan sila napupunta pag namatay?”

Base sa Biblia, ito ang paliwanag:

Ang pagkakaiba ng “soul” at “spirit” ayon sa Biblia

Sa Genesis 2:7, sinasabi:

“Then the Lord God formed man of the dust of the ground, and breathed into his nostrils the breath of life; and man became a living soul.”

Ang tao ay may espiritu (spirit) na ibinigay mismo ng Diyos, kaya tayo ay may kamalayan sa Kanya, marunong makipag-ugnayan at sumamba. Ang mga hayop naman, ayon sa Ecclesiastes 3:19–21, ay may hininga ng buhay din, pero hindi katulad ng espiritu ng tao:

“For what happens to the sons of men also happens to animals... They all have one breath; man has no advantage over animals... Who knows the spirit of man that goes upward, and the spirit of the animal which goes down to the earth?”

Ibig sabihin:

• Parehong may “buhay” (breath of life) ang tao at hayop.

• Pero ang espiritu ng tao ay bumabalik sa Diyos (Ecc. 12:7), samantalang ang sa hayop ay bumabalik sa lupa.

May kaluluwa ba sila?

Sa Hebrew word na ginamit sa Genesis, parehong ginamit ang salitang “nephesh” (living being or soul) para sa tao at hayop. Ibig sabihin, may “buhay” o “kaluluwa” silang nilalang ng Diyos pero hindi ito “eternal soul” gaya ng sa tao. Ang kaluluwa ng tao ay may moral na kamalayan at pananagutan sa Diyos; ang hayop ay wala nito.

Pupunta ba sila sa langit o sa impiyerno?

Walang direktang talata sa Biblia na nagsasabing ang mga hayop ay pumupunta sa langit o impiyerno. Ang kaligtasan ay nakalaan para sa mga taong nanampalataya kay Kristo (Juan 3:16). Gayunman, may pag-asa at larawan sa Bagong Langit at Bagong Lupa na may mga hayop muli gaya ng sa Isaias 11:6–9, kung saan may kapayapaan sa pagitan ng mga hayop at tao. Maraming iskolar ang naniniwalang magkakaroon ng mga hayop sa bagong nilikhang mundo ng Diyos, ngunit hindi kinakailangang sila mismo ang dating mga alaga natin.

Sa Rapture ba, makakasama natin sila?

Ang Rapture (1 Thessalonians 4:16–17) ay para sa mga mananampalataya kay Cristo mga taong may Espiritu ng Diyos. Dahil ang hayop ay walang personal na relasyon kay Cristo, hindi sila kabilang dito. Ngunit muli, ang Diyos ay mapagmahal at makatarungan, at maaaring sa Kanyang bagong nilikha, magkakaroon ng mga hayop bilang bahagi ng Kanyang plano ng kagalakan at kapayapaan.

Buod:

• May “buhay” ang mga hayop, pero hindi katulad ng espiritwal na kaluluwa ng tao.

• Ang espiritu ng tao ay bumabalik sa Diyos; ang hayop sa lupa.

• Hindi sila nakikibahagi sa kaligtasan o Rapture, ngunit maaaring may mga hayop sa bagong langit at lupa ayon sa Isaias 11.

• Kaya habang dito sa lupa, pahalagahan natin sila bilang mga nilikha ng Diyos na nagbibigay kagalakan at paalala ng Kanyang kabutihan.

Question: Pastor Ronald, mali ba kung Linggo tayo sumasamba kung si Kristo na ang ating tunay na Sabbath?

Answer:

Napakagandang direksyon po ‘yan, kapatid dahil kung titingnan natin mula sa New Covenant Theology (NCT), mas lalong lumilinaw kung paano ang Sabbath (at lahat ng lumang tipan na batas) ay natupad kay Kristo at pinalitan ng mas dakilang tipan ang Tipan ng Biyaya sa dugo ni Jesus.

Ang Sabbath sa Lumang Tipan ay Anino, Hindi ang Katotohanan

Totoo po, sa Genesis 2:2–3 at Exodo 20:8–11, ang Diyos ay nagpahinga sa ikapitong araw at iniutos sa Israel na ipangilin ang Sabbath. Ngunit tanong po natin: “Para kanino po ba talaga ang Sabbath?”

Sagot ng Deuteronomio 5:15:

“Alalahanin mo na ikaw ay alipin noon sa lupain ng Egipto… kaya’t iniutos sa iyo ng Panginoon na ipangilin ang araw ng Sabbath.”

Ibig sabihin, ang Sabbath ay tanda ng tipan sa pagitan ng Diyos at Israel, hindi sa buong sangkatauhan (Exodo 31:16–17). Parang resibo po ito ng lumang kasunduan maganda at banal, pero may hangganan. Kapag dumating na ang “totoong produkto,” hindi na po kailangang manatili sa resibo.

Si Kristo ang Katuparan ng Sabbath Siya ang Tunay na Pahinga

Sa Bible, sinasabi na lahat ng batas sa lumang tipan, kabilang ang Sabbath, ay anino lamang ng darating na realidad si Cristo.

Sabi sa Colosas 2:16–17:

“Kaya’t huwag na kayong hatulan ng sinuman tungkol sa pagkain o inumin, o tungkol sa kapistahan, bagong buwan, o mga araw ng Sabbath. Ang mga ito ay anino ng mga bagay na darating; ngunit ang katotohanan ay kay Cristo.”

Kaya po, tanong natin: “Kung dumating na ang katawan, bakit hahawakan pa natin ang anino?”

Si Jesus mismo ang Sabbath rest na tinutukoy sa Hebreo 4.

Sabi sa Hebreo 4:9–10:

“May natitira pang pamahingang Sabbath para sa bayan ng Diyos; sapagkat ang nakapasok sa kapahingahan ng Diyos ay nagpahinga na rin sa kanyang sariling gawa.”

Ang ibig sabihin: Hindi na ito tungkol sa pahinga tuwing Sabado, kundi pahinga mula sa ating sariling gawa ng pagtatangkang iligtas ang ating sarili. Ang tunay na Sabbath ay ang pananampalataya kay Kristo doon po tayo nagpapahinga.

Ang Bagong Tipan ay Hindi Recycle ng Lumang Tipan Ito’y Bagong Kasunduan

Sa Hebreo 8:13, malinaw:

“Nang sabihin Niya, ‘bagong tipan,’ pinawalang-bisa Niya ang una.”

Kaya po sa New Covenant Theology, hindi tayo bahagi ng lumang tipan ni Moises, kundi sa bagong tipan ni Cristo. Ibig sabihin, ang Sabbath command ay bahagi ng lumang tipan na naglaho na sa pagdating ni Jesus.

Parang lumang kontrata po ‘yan kapag may bago, ‘yung dati ay wala nang bisa. Hindi dahil masama ang luma, kundi dahil natupad na ito. Ang layunin ng Sabbath ay dalhin tayo kay Kristo, at ngayong naroon na Siya, ang tunay na “pahinga” ay natagpuan na natin sa Kaniya.

Bakit Linggo ang Araw ng Pagsamba?

Hindi dahil pinalitan lang ng simbahan ang Sabado, kundi dahil Linggo ang araw na muling nabuhay si Jesus tanda ng bagong paglikha. Ang unang iglesya ay kusang nagtipon tuwing Linggo:

“At sa unang araw ng sanlinggo, nang kami ay nagkakatipon upang magputolputol ng tinapay…” (Gawa 20:7) 

“Tuwing unang araw ng sanlinggo magtabi kayo ng ambag…” (1 Corinto 16:2)

Hindi ito batas, kundi bunga ng bagong buhay kay Kristo. Ang Linggo ay hindi “bagong Sabbath” ito ay araw ng pagdiriwang ng muling pagkabuhay.

Kaya Kung Sumasamba Kayo kay Cristo Nasa Tunay na Sabbath na Kayo

Hindi po tayo suwail kung Linggo o anong araw man tayo sumamba. Ang mahalaga: ang ating puso ay nagpapahinga sa biyaya ni Cristo.

“Lumapit kayo sa Akin, kayong napapagal at nabibigatan, at bibigyan Ko kayo ng kapahingahan.” — Mateo 11:28

Kung nasa Kaniya na tayo, araw-araw ay Sabbath rest. Hindi na kailangang habulin ang anino, dahil nasa atin na ang Liwanag.

Summary sa pananaw ng New Covenant Theology:

Lumang Tipan	Bagong Tipan
Sabbath = Ika-7 araw ng pahinga	Kristo = Araw-araw na pahinga sa Kaniya
Utos sa Israel	Katuparan kay Cristo
Anino (Col 2:16–17)	Katotohanan (Heb 4:9–10)
Tipan ni Moises	Tipan ni Cristo
Panlabas na pagsunod	Panloob na pananampalataya

Kaya po kapatid, huwag n’yong isipin na binabale-wala ang Sabbath. Hindi po natin ito tinalikuran natupad ito kay Jesus. Kung kayo’y nagpapahinga sa Kaniyang ginawa, hindi sa inyong gawa kayo po ay tunay na “Sabbath-keeper” sa puso, hindi lang sa kalendaryo.

Question: Pastor Ronald, ano po ang masasabi ninyo sa aral ng Pre-Adamic race at sa paniniwalang nagsasalita ang mga hayop noong panahon nina Adan at Eba?

Answer:

Magandang tanong ‘yan kasi ang “Pre-Adamic race” at ‘yung paniniwala na nagsasalita ang mga hayop noong panahon nina Adan at Eba ay mga ideya na matagal nang pinagdedebatehan ng mga teologo at Bible scholars.

Pag-usapan natin nang malinaw at patas para maunawaan kung saan nanggaling ang mga aral na ito at ano ang sinasabi ng Biblia tungkol dito.

Ano ang “Pre-Adamic Race”?

Ang “Pre-Adamic race” ay isang teorya o aral (hindi malinaw na turo ng Biblia) na nagsasabing may mga tao o nilalang na nabuhay bago pa si Adan at si Eba. Ang ideyang ito ay karaniwang ginagamit ng ilang Bible interpreters para ipaliwanag ang mga bagay tulad ng:

• Bakit may mga “ibang tao” nang binanggit sa Genesis 4 (halimbawa, nang matakot si Cain na mapatay siya sa ibang mga tao pagkatapos niyang patayin si Abel – Genesis 4:14–15).

• Ang posibleng “agwat ng panahon” sa pagitan ng Genesis 1:1 at Genesis 1:2 (tinatawag na Gap Theory), kung saan posibleng may ibang nilikha ang Diyos bago pa muling inayos ang mundo para kay Adan.

Ngunit:

Walang tuwirang talata sa Biblia na nagsasabing may “race” o lahi ng mga tao bago si Adan. Sa halip, malinaw sa Romans 5:12 at 1 Corinthians 15:45 na si Adan ang unang tao na nilikha ng Diyos, at sa kanya nagsimula ang kasalanan at kamatayan sa sangkatauhan.

“Kaya, kung paanong pumasok ang kasalanan sa sanlibutan sa pamamagitan ng isang tao…” (Romans 5:12) 

“Si Adan ang unang tao…” (1 Cor. 15:45)

Kaya kung titingnan sa pananaw ng mainstream Biblical doctrine, ang “Pre-Adamic race” ay teorya lamang, hindi itinuturo ng Biblia mismo.

Nagsasalita ba talaga ang mga hayop noong panahon ni Adan at Eba?

Ito naman ay galing sa Genesis 3, kung saan kinausap ng ahas (serpent) si Eba. Dahil dito, may ilan ang nagsasabing baka noon ay nagsasalita talaga ang mga hayop. Ngunit kung titignan mo nang maigi ang teksto:

Genesis 3:1

“Ang ahas ay ang pinakatuso sa lahat ng nilikhang hayop ng Panginoong Diyos. Sinabi nito sa babae…”

Hindi sinasabi rito na lahat ng hayop ay marunong magsalita. Ang kakaiba rito ay isang ahas lang ang nakipag-usap at ayon sa ibang bahagi ng Biblia, ito ay dahil ginamit ni Satanas ang ahas bilang kasangkapan niya para tuksuhin si Eba (tingnan Revelation 12:9).

Sa madaling salita:

• Hindi normal na nagsasalita ang mga hayop noon.

• Yung pangyayaring ‘yun ay isang espiritwal na interbensyon, hindi natural na kakayahan ng mga hayop.

Ano ang dapat nating aral na kunin dito?

Ang mga ganitong usapin (Pre-Adamic race, mga hayop na nagsasalita, atbp.) ay interesting at nakakapanabik pag-usapan, pero dapat tayong maging maingat na huwag gawing doktrina ang mga teorya na wala sa malinaw na katuruan ng Biblia.

Mas mahalaga na:

• Alamin kung ano ang malinaw na sinabi ng Diyos sa Kanyang Salita.

• Mag-ingat sa mga “bagong aral” na walang matibay na Biblical base.

• Ituon ang ating pag-aaral sa layunin ng Diyos sa tao kaligtasan sa pamamagitan ni Kristo.

Ang “Gap Theory” o “Agwat na Teorya”

Ito ay isang interpretasyon ng Genesis 1:1–2, na nagsasabing baka may mahaba o hindi tinukoy na panahon (gap) sa pagitan ng dalawang talatang ito.

Genesis 1:1–2

1. “Nang pasimula’y nilikha ng Diyos ang langit at ang lupa.”

2. “Ngunit ang lupa ay walang anyo at walang laman; at ang kadiliman ay nasa ibabaw ng kalaliman…”

Ang sinasabi ng mga naniniwala sa “Gap Theory”:

• Sa Genesis 1:1, nilikha na raw ng Diyos ang buong sanlibutan kasama ang mga nilalang, marahil kabilang ang “Pre-Adamic race.”

• Sa pagitan ng talata 1 at 2, may nangyari maaaring isang paghuhukom o pagkawasak (dahil sa pagkahulog ni Satanas).

• Pagdating sa Genesis 1:2, muling inayos ng Diyos ang mundo kaya ang “creation” na binasa natin mula Genesis 1:3–31 ay re-creation, hindi unang paglikha.

Kaya nga ito tinatawag na Gap isang pagitan ng dalawang yugto ng kasaysayan bago pa man si Adan.

Mga Suportang Talata (na madalas nilang gamitin):

• Isaiah 45:18 — “Hindi Niya nilikha ang lupa na walang laman, kundi upang tirahan.”
  
  Sinasabi nila, kung hindi ito nilikha “walang laman,” bakit Genesis 1:2 ay “formless and void”?

• Jeremiah 4:23–26 — naglalarawan ng isang lupang “walang anyo at walang laman,” parang ginunaw.
  
  Ginagamit ito para sabihing baka may “unang pagwasak” bago kay Adan.

Ngunit sa kabilang panig…

Ang maraming Bible scholars ay hindi sumasang-ayon sa Gap Theory, dahil:

1. Walang malinaw na talata na nagsasabing may ganitong “unang mundo.”

2. Sa orihinal na wikang Hebreo, ang Genesis 1:2 ay hindi nagpapahiwatig ng kasunod na pagkawasak, kundi simpleng paglalarawan ng mundo bago ito binigyan ng porma at buhay.

3. Ang Romans 5:12 at 1 Corinthians 15:45 ay malinaw: si Adan ang unang tao, at sa kanya nagsimula ang kasalanan kaya kung may “Pre-Adamic race,” saan papasok ang kasalanan nila?

Buod: Ano ang pinakaaral dito?

Usapin	Biblical Base	Konklusyon
Pre-Adamic race	Wala sa Biblia, speculative lamang	Hindi itinuturo ng Scripture
Gap Theory	Interpretative lamang sa Genesis 1:1–2	Posible pero hindi malinaw
Nagsasalitang hayop	Genesis 3, Ahas lamang	Espiritwal na pangyayari, hindi natural
Satan as serpent	Revelation 12:9, 20:2	Ginamit ang ahas bilang instrumento

Panghuling Aral:

Ang ganitong mga paksa ay maaaring magpalalim sa ating pagkaunawa sa Kasulatan, pero kailangan nating maging mapanuri:

“Saliksikin ninyo ang mga Kasulatan… at subukin kung ang mga bagay na ito ay totoo.” (Gawa 17:11)

Mas mahalaga kaysa alamin kung may “Pre-Adamic race,” ay kilalanin ang layunin ng Diyos sa kasaysayan ng tao ang kaligtasan sa pamamagitan ni Kristo, ang “ikalawang Adan” (1 Cor. 15:45–47).

Question: "Pastor Ronald, maaari po bang ipaliwanag kung bakit itinuring ni Pablo sa 1 Corinto 13 na mas dakila ang pag-ibig kaysa sa lahat ng spiritual gifts?"

Answer:

Napakaganda ng mga tanong mo kapatid malalim ang iyong pagninilay sa mga sulat ni Pablo. Tama ka: ang 1 Corinto 13 ay nasa gitna ng mga kabanata 12–14, na pawang tungkol sa mga spiritual gifts (mga kaloob ng Espiritu). Ngunit sa gitna ng usapin ng mga kaloob, isinisingit ni Pablo ang kabanata 13 upang ipakita na ang pinakadakila sa lahat ay hindi ang anumang gift kundi ang pag-ibig.

Tara, himayin natin ang bawat tanong mo nang malinaw at may kontekstong biblikal 

1) Anong uri ng pag-ibig ang tinutukoy ni Pablo sa 1 Corinto 13?

Ang salitang ginamit ni Pablo dito ay “agape”, isang salitang Griyego na nangangahulugang pag-ibig na kusang nagbibigay, walang hinihinging kapalit, at nakaugat sa kabutihan at kalooban ng Diyos.

Hindi ito eros (romantikong pag-ibig) o philia (pagkakaibigan), kundi divine love ang uri ng pag-ibig na ipinakita ng Diyos sa atin sa pamamagitan ni Cristo.

“Sapagkat gayon na lamang ang pag-ibig ng Diyos sa sanlibutan...” (Juan 3:16)

Sa madaling sabi:

Ang agape love ay hindi damdamin, kundi isang desisyon na magmahal, kahit mahirap, kahit walang kapalit, kahit hindi karapat-dapat ang minamahal.

2) Bakit sinabi ni Pablo na walang saysay ang mga kaloob kung walang pag-ibig?

Tingnan mo ang 1 Corinto 13:1-3. Sabi ni Pablo, kahit marunong kang magsalita ng mga wika ng tao o ng mga anghel, kahit may propesiya, kaalaman, at pananampalataya na makapagpapalipat ng bundok kung walang pag-ibig, wala itong kabuluhan. Bakit? Dahil ang layunin ng mga kaloob ay paglilingkod at pagpapalakas ng katawan ni Cristo (ang iglesya). Kung walang pag-ibig, ang mga gifts ay nagiging pansarili, mapagmalaki, at hindi nakakapagpatibay ng iba. Kumbaga, pwede kang maging magaling na mangangaral, mang-aawit, o tagapagturo pero kung ang puso mo ay hindi puspos ng pag-ibig, hindi ito kalugod-lugod sa Diyos.

3) Nangangahulugang ba na kapag may spiritual gift pero walang pag-ibig, hindi ito katanggap-tanggap sa paglilingkod?

Oo tama ang pagkaunawa mo. Ang isang kaloob ay galing sa Espiritu (1 Cor. 12:4-11), pero ang paggamit nito ay dapat may tamang puso. Kung ginagamit ito sa pagmamataas, pagkakampi-kampi, o paghangad ng papuri ng tao hindi ito katanggap-tanggap sa Diyos. Ang Diyos ay hindi lang tumitingin sa gawa kundi sa motibo ng puso.

“Ang tao ay tumitingin sa panlabas, ngunit ang Panginoon ay tumitingin sa puso.” (1 Samuel 16:7)

Kaya kahit may gift ka, kung walang pag-ibig sa likod nito, hindi ito nakalulugod sa Diyos.

4) May kinalaman ba ang Mateo 7:21-23 sa tinutukoy ni Pablo sa 1 Corinto 13?

Oo, may malalim na koneksyon. Sa Mateo 7:21-23, sabi ni Jesus:

“Hindi lahat ng tumatawag sa akin ng ‘Panginoon’ ay papasok sa kaharian ng langit... Marami ang magsasabi, ‘Panginoon, di ba kami’y nanghula, nagpalayas ng demonyo, at gumawa ng mga himala sa iyong pangalan?’ Ngunit sasabihin ko, ‘Hindi ko kayo kilala.’”

Ang punto ni Jesus ay maaaring gumawa ng mga “makapangyarihang bagay” sa ngalan Niya, ngunit kung walang tunay na relasyon at pag-ibig sa Kanya walang kabuluhan. Ito mismo ang sinasabi ni Pablo sa 1 Corinto 13: Ang mga gawaing espiritwal ay walang saysay kung wala ang agape love na bunga ng tunay na relasyon kay Cristo.

5) Paano malalaman ng isang mananampalataya kung ano ang kanyang spiritual gift para sa ministry?

Magandang tanong ito at praktikal. Narito ang ilang hakbang:

1. Manalangin – Hilingin sa Diyos na ipakita ang iyong kaloob. (Santiago 1:5)

2. Basahin ang mga listahan ng gifts – tulad ng sa 1 Corinto 12, Roma 12, at Efeso 4.

3. Subukan maglingkod sa iba’t ibang paraan – minsan malalaman mo ang iyong kaloob sa pamamagitan ng karanasan.

4. Pakinggan ang feedback ng ibang mananampalataya – madalas nakikita nila kung saan ka epektibo.

5. Tingnan saan ka puspos ng kagalakan at bunga – kung saan ka naglilingkod nang may galak at nakikita ang bunga, doon madalas naroon ang gift mo.

6) Ibig bang sabihin mas hindi magmamaterialize ang gifts without love (1 Cor. 14:1)?

Tama! 1 Cor. 14:1 — “Pakamitin ninyo ang pag-ibig at buong sikap ninyong hangarin ang mga kaloob na espiritwal.” Ibig sabihin, ang pag-ibig ang dapat maging pundasyon ng paggamit ng gifts.

Kung walang pag-ibig:

• Ang propesiya ay magiging panunumbat.

• Ang pagtuturo ay magiging pagyayabang.

• Ang pangunguna ay magiging pagmamando.

• Ang musika ay magiging pagtatanghal lamang.

Ngunit kung may pag-ibig:

• Ang lahat ng gifts ay nagiging daluyan ng biyaya ng Diyos sa iba. 

Buod:

Tema	Kahulugan
Uri ng pag-ibig	Agape, pag-ibig na sakripisyal, mula sa Diyos
Walang saysay ang gifts kung walang pag-ibig	Dahil ang layunin ng gifts ay maglingkod, hindi magmalaki
Gift + walang pag-ibig	Hindi kalugod-lugod sa Diyos
Kaugnayan sa Mateo 7:21-23	Gawaing espiritwal na walang tunay na pag-ibig at relasyon kay Cristo ay walang kabuluhan
Pagkilala sa sariling gift	Panalangin, pagsubok, at pagkilala ng simbahan
Pag-ibig bilang pundasyon	Pag-ibig ang nagbibigay-buhay at direksyon sa lahat ng gifts

“Pastor Ronald, hindi ba ‘cheap grace’ kung sinasabi mong namatay si Kristo para magpatuloy sa paglabag, imbes na sumunod tulad Niya?”

Narito ang orihinal na tanong mula sa isang Seventh-day Adventist, na ating sasagutin batay sa Biblia:

“NAKU bro Ronald V. Obidos, WHAT you are saying here is cheap grace.. Hindi po nagpakamatay lang si Kristo para ang taong tinubos niya ay magpatuloy lang sa paglabag sa kautusan dahil na perfect niya na ang pagsunod sa kautusan. As a christian we are supposed to be like Chrsit in our life. If Christ lives in us then we will become partakers of His divine nature bro at magiging masunurin tayo katulad ng pagiging masunurin niya sa Ama. He gave us that example, he overcame and we can overcome that too thru Him. Sabi nga sa Biblia, we can do all things tru Christ who strengthens me. Hindi manlalabag at mga suwail bro ang mga tunay na tagasunod ni Kristo o ng Diyos.. Hindi mabigat sa mga taong sumusunod ang moral law bro, mabigat lang iyan sa mga taong hindi sumusunod o wala sa kanilang puso ang pag ibig sa Diyos kaya ang pagsunod nila ay parang mabigat kasi wala sa puso.”

Answer:

Hindi “Cheap Grace” ang Tinuro ni Cristo Kundi Transforming Grace (at Hindi na Tayo Under the Old Covenant Law)

Bro, tama ka si Kristo ay hindi namatay para bigyan tayo ng lisensya na magpatuloy sa kasalanan. Ang tawag diyan ni Dietrich Bonhoeffer ay “cheap grace,” ibig sabihin grace na walang repentance, walang obedience, walang pagbabago.

Pero ang tunay na grace sa Biblia ay:

• nagpapalaya,

• nagbibigay-lakas, at

• nagbabago ng puso.

At kasama rito ang katotohanan na hindi na tayo under ng Old Covenant 10 Commandments, dahil ito ay ibinigay kay Moises para sa Israel, at tinupad na ni Cristo nang perfect.

1) Ang 10 Utos ay para kay Moises at Israel bahagi ng Old Covenant, hindi para sa New Covenant Church.

Deuteronomy 5:2–3

“The LORD made a covenant with us at Horeb… not with our fathers, but with us, who are here alive today.”

Ibig sabihin: Hindi universal law ang 10 Utos, covenant law ito ng Israel.

2) Ang 10 Utos ay tinupad ni Cristo nang perfect dahil impossible para sa atin.

Matthew 5:17

“I came not to destroy the Law but to fulfill it.”

Greek: plērōsai (πληρῶσαι) = to complete/bring to its intended end.

Hindi tayo ang tutupad Si Cristo ang tumupad para sa atin, kasi alam Niyang hindi natin kayang i-perfect.

3) Walang sinuman ang nakaabot sa kaluwalhatian ng Diyos ang purpose ng Law ay ipakitang makasalanan tayo.

Romans 3:19–23

“By the works of the law no flesh will be justified…For all have sinned and fall short of the glory of God.”

Greek: hysterountai (ὑστεροῦνται) = continually fall short.

Romans 3:20

“Through the law comes knowledge of sin.”

Greek: epignōsis (ἐπίγνωσις) = full awareness.

Kaya bro hindi ibinigay ang Law para tuparin, kundi para mahayag na makasalanan tayo, at kailangan natin si Jesus.

4) Under the New Covenant, hindi na tayo under sa 10 Utos.

Romans 6:14

“You are not under law but under grace.”

Greek: hypo nomon = under the jurisdiction/authority of Moses’ Law.

So malinaw: Under grace ≠ under Moses.

5) Galatians 5:18: Hindi compatible ang Holy Spirit-led life at ang Old Covenant Law.

Galatians 5:18

“If you are led by the Spirit, you are not under the law.”

Greek Exegesis:
• “led by the Spirit” = ἄγεσθε (agesthe) = continually guided, ruled
• “not under the law” = οὐκ ἐστὲ ὑπὸ νόμον

Clear implication:

Hindi puwedeng sabay:

• Led by the Spirit, and

• Obedience sa 10 Utos as covenant law

Either Holy Spirit ang guide mo OR Mosaic Law ang guide mo. Hindi sila compatible (Gal. 5:18).

Kaya mali talaga bro na mag-claim: “Tinutulungan ako ng Holy Spirit para sundin ang 10 Utos.” Hindi puwede, kasi sabi mismo ni Paul: Kapag led ka ng Spirit → automatically not under the Law. Ngayon, paano tayo nababago kung hindi sa 10 Utos? Through Transforming Grace.

6) “We can do all things through Christ” Siya ang nagbibigay ng lakas.

Philippians 4:13

“I can do all things through Christ who strengthens me.”

Greek: endynamounti (ἐνδυναμοῦντί) = empowered from within. Hindi sariling disiplina Christ in us.

7) “Partakers of the divine nature,” kaya nagbabago tayo.

2 Peter 1:4

“…that you may become partakers of the divine nature…”

Greek: koinōnoi (κοινωνοί) = partners/participants.
Hindi passive — kasama ka sa transformation.

8) Ang totoong born of God, hindi nagpapatuloy sa kasalanan.

1 John 3:9

“No one born of God makes a practice of sinning…”

Greek: poiein tēn hamartian = habitual, continuous sin. Hindi ibig sabihin perfect tayo pero hindi na lifestyle ang kasalanan.

9) Sa mga may pag-ibig sa Diyos, hindi mabigat ang kanyang utos.

1 John 5:3

“His commandments are not burdensome.”

Greek: bareiai = not heavy, not oppressive. Kaya tama ka bro mabigat lang para sa walang Spirit.

10) Si Cristo ang modelo ng obedience at Siya rin ang gumagawa nito sa atin.

Hebrews 5:8

“…He learned obedience…”

Greek: emathen = demonstrated by experience.

11) Grace itself teaches us holiness.

Titus 2:11–12

“For the grace of God… teaches us to deny ungodliness…”

Greek: paideuousa = disciplines, trains, shapes character. Ang grace mismo ang nagtuturo hindi ang 10 Utos.

SUMMARY

• Cheap grace = forgiveness without repentance or obedience
• True grace = forgiveness that transforms

At malinaw sa Biblia:

✓ Hindi na tayo under sa Old Covenant 10 Utos
✓ Ang 10 Utos ay para sa Israel sa panahon ni Moises
✓ Purpose ng Law ay ipakitang makasalanan tayo, hindi para i-perfect
✓ Si Cristo ang tumupad ng Law nang perfect para sa atin
✓ Under the New Covenant → Holy Spirit, hindi tablets of stone
✓ Galatians 5:18: Led by the Spirit → Not under the Law
✓ Hindi puwedeng sabay ang Holy Spirit at 10 Utos
✓ Transformation comes through grace and the Spirit, not Moses’ Law