INVESTIGATING ADVENTISM Q&A: Paano Ginugulo ng mga Sabadista ang kahulugan ng Deuternomy 5:3?"
Q: Ano nga ba ang argument ng nitong SDA defender tungkol sa Sabbath at covenants?
SDA claim: Sinasabi ng SDA defender na hindi exclusive sa Israel ang Sabbath; iginigiit niya na isa itong moral law na nagsimula pa kay Adan. Para sa kanya, 'sapantaha' lang ang paniniwalang walang record ng Sabbath bago ang Sinai. Idinagdag pa niya na translation error lang ang Deuteronomy 5:3, wala sa original Hebrew at hindi raw ito tumutukoy sa mga patriarchs.
A: Point-to-point refutation: Ang argumentong ito ay puno ng selective reading at inconsistencies.
1. "Exclusive sa Israel" Pero ginagawang universal?
Totoo na ang Sabbath ay ibinigay bilang covenant sign sa Israel noong Sinai.
"The people of Israel are to keep this day as a sign of the covenant. It is a permanent sign between the people of Israel and me, because I, the LORD, made heaven and earth in six days, and on the seventh day I stopped working and rested." (Exo 31:16-17 GNB)
Ang Sabbath ay bahagi ng Old Covenant na may kasamang conditional blessings at curses (Deuteronomy 28). Ang problema, overreach ang argument ng SDA na ito: ginagawa niyang universal moral law ang Sabbath para sa lahat. Ang Ten Commandments ay bahagi ng Torah covenant na sadyang ibinigay para sa bansa ng Israel.
"No other nation, no matter how great, has laws so just as those that I have taught you today." (Deu 4:8 GNB)
"He gives his message to his people, his instructions and laws to Israel. He has not done this for other nations; they do not know his laws. Praise the LORD!" (Psa 147:19-20 GNB)
Ginamit ko sa mga talatang sinipi ang Good News Bible dahil ito ang madalas na ginagamit na batayan ng mga SDA defender para guluhin ang literal na kahulugan ng original text.
2. Deuteronomy 5:3: Hindi ito translation error.
Sinasabi nitong SDA defender na ang “hindi pinagtibay” (covenant) ay isang translation error, wala sa original na Hebrew at ang “fathers” ay yung mga magulang nila na nangamatay na noon na nasa wilderness lang.
Ano ang sabi ng Hebrew?
Hebrew: “לֹא אֶת־אֲבֹתֵינוּ כָּרַת יְהוָה אֶת־הַבְּרִית הַזֹּאת” (Lo et-avoteynu karat YHWH et-habrit hazot).
Direct Translation: “Not with our fathers did YHWH make this covenant.”
Ito ay malinaw na contrast sa Abrahamic Covenant (Genesis 15, 17). Ang Sinai Covenant ay ibang tipan, ito ay conditional at national. Ang mga Bible scholars, kahit hindi SDA, ay agree na ang “fathers” dito ay tumutukoy sa mga patriarchs. Yung Good News Translation na gamit ng SDA (“Not only with our fathers...”) ay isang interpretive paraphrase lang, hindi base sa literal Hebrew text.
Ikumpara natin natin ngayon ang interpretasyon ng SDA apologist sa totoong kahulugan ng Deuteronomy 5:3 para makita natin kung paano nila binaluktot ang orihinal na teksto.
Interlinear view of Deuteronomy 5:3:
Hebrew (Masoretic text)
לֹא אֶת־אֲבֹתֵינוּ כָּרַת יְהוָה אֶת־הַבְּרִית הַזֹּאת וְאֶת־כָּל־אֲשֶׁר־נֹכַח עָמְדָה עִמָּנוּ הַיּוֹםTransliteration
Lo et‑avoteinu karat YHWH et‑habberit hazot ve‑et kol‑asher‑nokach amadah immanu hayom
Word‑for‑word (literal) rendering line by line
לֹא — not
אֶת־אֲבֹתֵינוּ — with our fathers
כָּרַת — made (verb, perfect)
יְהוָה — the LORD
אֶת־הַבְּרִית הַזֹּאת — this covenant
וְאֶת־כָּל־אֲשֶׁר — and with all that / and with all who
נֹכַח — present / standing before
עָמְדָה — stood (feminine form agreeing with “this covenant” or with the assembly)
עִמָּנוּ — with us
הַיּוֹם — today / this day
Literal sense assembled:
“Not with our fathers did the LORD make this covenant, but with all who are present and standing with us today.”
Tanong ko lang sa SDA defender na 'to: Kung talagang hindi mo ginugulo ang Deuteronomio 5:3, pakita mo nga kung nasaan yung 'only' ('Not only with our fathers...') sa original Hebrew text. Kung wala naman, ibig sabihin ginugulo mo lang ang mga viewers mo sa Reels mo, 'di ba?
Sinasabi ng mga scholars ng Hebrew na wala namang salitang "only" sa original Hebrew text. Kapag dinagdagan mo ito, nababago na ang orihinal na impact ng statement. Ang literal na Hebrew ay "Not with our fathers did the LORD make this covenant, but with us" ay isang matalas at malinaw na contrast.
Isinalin ng Good News Bible(GNB) ang Deuteronomy 5:3 bilang “not only with our fathers, but with all of us who are living today” dahil ang sinusunod nilang pamamaraan ay thought-for-thought (o dynamic equivalence), imbes na literal na salin ng bawat salita.
Hindi rin suportado ng Septuagint (LXX) ang pinakaunang salin ng Old Testament ang pangugulo na gustong palabasin ng SDA defender na ito. Dahil ang Septuagint ay naisalin na daan-daang taon bago pa ang GNT, ito ang pinaka-accurate na basehan kung paano naintindihan ang Hebrew phrasing noong unang panahon. Malinaw na pinapatunayan nito na ang historical reading ng passage ay tungkol sa contrast, at hindi sa inclusionary na 'also' o 'only' na pilit nilang ipinapasok.
Narito ang paghahambing ng Hebrew (Masoretic) at ng Greek (Septuagint/LXX).
1. Hebrew (Masoretic Text)
לֹא אֶת־אֲבֹתֵינוּ כָּרַת יְהוָה אֶת־הַבְּרִית הַזֹּאת וְאֶת־כָּל־אֲשֶׁר־נֹכַח עָמְדָה עִמָּנוּ הַיּוֹם
Transliteration: Lo et-avoteynu karat YHWH et-habrit hazot ve-et kol-asher-nokach amadah immanu hayom.
Literal(Tagalog): "Hindi sa ating mga ama ginawa ng Panginoon ang tipang ito, kundi sa atin, sa lahat na naririto at nakatayo sa atin ngayon."
2. Septuagint (LXX - Greek)
οὐ πρὸς τοὺς πατέρας ὑμῶν διέθετο κύριος τὴν διαθήκην ταύτην, ἀλλὰ πρὸς ὑμᾶς, ὑμεῖς ἐστε πάντες ζῶντες σήμερον.
Transliteration: Ou pros tous pateras hymon dietheto kyrios ten diatheken tauten, alla pros hymas, hymeis este pantes zontes semeron.
Literal(Tagalog): "Hindi sa inyong mga ama ginawa ng Panginoon ang tipang ito, kundi sa inyo, kayong lahat na naririto na buhay ngayong araw."
Ang mga Hebrew scholars at theologians ay nagkakasundo na ang "fathers" sa talatang ito ay tumutukoy sa mga patriarchs (Abraham, Isaac, Jacob) at ang henerasyong namatay sa disyerto. Ang punto ni Moses ay ang Sinai Covenant ay isang bagong legal at national commitment na ginawa ng Diyos sa henerasyong iyon (ang mga nakatayo sa Moab).
Ang argument na "Sabbath mula kay Adan" ay hindi makikita sa literal na Hebrew o Greek text ng Deut. 5:3. Ang paggamit ng mga modernong translations na may "not only" ay isang interpretative choice (dynamic equivalence) ng mga translator para ipakita na ang covenant ay sumasaklaw rin sa mga nauna, pero hindi ito ang literal na sinasabi ng original text. Ang original text ay nagbibigay ng matalim na contrast: hindi sa kanila, kundi sa inyo.
Sa madaling salita, ang pagbabasa ng tekstong ito ay dapat nakatuon sa konteksto ng covenant na ginawa sa Sinai isang tipang conditional at national para sa Israel at hindi bilang patunay na ang Sabbath ay isang universal moral law mula pa sa paglikha.
3. "Walang Sabbath sa Patriarchs": Ito ang malaking butas.
Wala kang makikitang verse na nagsasabing nag-Sabbath si Abraham, Isaac, o Jacob.
Sa Genesis 2:1-3, nag-rest ang Diyos, pero hindi ito nangangahulugan na kasama sina Adan at Eva. Day 2 pa lang nila sa mundo noon, kaya hindi sila kasama sa pag-rest na 'yan. Wala ring command sa text na ito na nag-uutos sa tao na i-obserbahan ang Sabbath. Ang Sabbath sa Genesis 2 ay isang *prototype* lang o pattern ng rest na matatagpuan natin sa ilalim ng New Covenant, at hindi ito isang *institutional law* na dapat nating sundin.
"And so the whole universe was completed. By the seventh day GOD finished what HE had been doing and stopped working. HE blessed the seventh day and set it apart as a special day, because by that day HE had completed HIS creation and stopped working." (Gen 2:1-3 GNB)
Genesis 12-50: Sa Genesis, kitang-kita ang moral sensitivity ng mga patriarchs. Halimbawa, alam ni Joseph na ang pakikiapid sa asawa ni Potiphar ay kasalanan (Genesis 39:9) kahit wala pa ang written law ng Sinai. Ipinapakita nito na may moral law (natural law) na nakatanim sa konsensya ng tao. Pero ang Sabbath ay wala sa listahang ito. Kung ang Sabbath ay bahagi ng eternal moral law, dapat ay bahagi ito ng "basic moral instinct" ng mga patriarchs. Ang katotohanan na hindi ito issue sa kanila ay patunay na ito ay positive law (laws instituted by God for a specific time/people) at hindi natural law.
Ang pagiging "silent" ng Genesis 12-50 ay hindi aksidente. Ito ay nagtuturo sa atin na ang Sabbath ay hindi isang trans-historical na utos. Ang pagpipilit na "lahat ay nag-Sabbath dati" ay isang anachronism pilit na ipinapasok ang Kautusan ng Sinai sa panahon na hindi pa ito umiiral.
"What I mean is that God made a covenant with Abraham and promised to keep it. The Law, which was given four hundred and thirty years later, cannot break that covenant and cancel God's promise." (Gal 3:17 GNB)
Ang Sabbath ay ginawa ng Diyos na "special" para sa Israel sa Sinai bilang anino ng darating na kaganapan kay Kristo.
"So let no one make rules about what you eat or drink or about holy days or the New Moon Festival or the Sabbath. All such things are only a shadow of things in the future; the reality is Christ." (Col 2:16-17 GNB)
Exodus 16 (manna): Ito ang unang beses na ipinakilala ang Sabbath bilang test sa Israel bago pa ang Sinai. “The Lord has given you the Sabbath” (Ex 16:29) meaning, bago 'yun, hindi pa ito institutionalized.
Kung mula pa kay Adan ang Sabbath, bakit kailangang “ipaalala” sa Exodus 20:8? At bakit ang Deuteronomy 5:15, ang reason ng Sabbath ay ang redemption from Egypt (slavery), hindi ang Creation?
"Remember that you were slaves in Egypt, and that I, the LORD your God, rescued you by my great power and strength. That is why I command you to observe the Sabbath." (Deu 5:15 GNB)
4. Creation (Exodus 20:11) vs. Redemption (Deut 5:15)
Cherry-picking ang tawag dito. Kapag gusto nilang gawing universal, gagamitin nila ang Creation basis. Ang totoo, ang Sabbath ay may creation echo, pero ang formal command at penalty ay Sinai-specific para sa Israel. Parang circumcision may roots sa Abrahamic, pero naging legal requirement sa ilalim ng Law.
5. New Testament Reality
1) Hindi mandatory para sa Church: Walang command sa Gentiles sa Acts 15 o sa kahit anong epistle na i-keep ang 7th day Sabbath.
2) Colossians 2:16-17: Sabi ni Paul, ang Sabbath ay “shadow” lang na natupad na kay Kristo.
3) Hebrews 4: Ang true rest ay hindi weekly day, kundi si Jesus.
4) Early Church: Nag-shift sila sa First Day para i-celebrate ang Resurrection (Acts 20:7, 1 Cor 16:2).
Conclusion:
Ang SDA argument ay circular. Pinipilit nilang gawing eternal moral imperative ang Sabbath. Ang Deuteronomy 5:3 ay malinaw: ang Sinai Covenant (kung saan nandun ang Sabbath) ay iba sa covenant ng mga patriarchs. Ang claim na “mula kay Adan” ay haka-haka lang na walang textual support.
Ang tunay na pahinga ay nasa ating Panginoong Jesus (Matthew 11:28-30), hindi sa isang araw na bahagi na ng lumang tipan. Check mo lagi ang buong context ng covenants, wag lang cherry-picked verses.
No comments:
Post a Comment